Home Tin tức Nước Nga – chủ nhà World Cup 2018: Sự suy tàn của...

Nước Nga – chủ nhà World Cup 2018: Sự suy tàn của một thế lực bóng đá

22
CHIA SẺ

Nhìn vào đội tuyển Nga già nua, yếu ớt hiện tại, ít ai biết rằng họ được kế thừa bởi quá khứ hào hùng của bóng đá Liên Xô. Thế nhưng, vì nhiều lý do mà nước chủ nhà World Cup 2018 lại không thể tiếp bước đàn anh làm nên những chiến công vĩ đại. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến điều này? Hãy nhìn sơ lược qua thực trạng của nền bóng đá Nga hiện tại, hai tháng trước ngày khai mạc World Cup 2018. 

>>>Lịch thi đấu World Cup 2018

Từ quá khứ huy hoàng…
Tất cả những người yêu bóng đá đều biết rằng ĐT Bồ Đào Nha đang là những nhà ĐKVĐ châu Âu sau kỳ EURO 2016 tại Pháp. Thế nhưng nếu được hỏi rằng, đội tuyển nào là cái tên vô địch Lục địa già ở kỳ EURO đầu tiên được tổ chức cũng trên đất Pháp, dám cá rằng không phải ai cũng biết, hay kịp nhớ ra câu trả lời. Bởi, cái tên đó đã đi vào dĩ vãng: Đội tuyển Liên Xô.

tin tuc world cup
Đội tuyển Liên Xô và chức vô địch EURO 1960

Vào những năm 60 của thế kỷ XX, Liên Xô là một trong những đội tuyển mạnh nhất trên bình diện châu Âu và toàn thế giới. Họ giành tấm Huy chương vàng môn bóng đá nam Olympic 1956, vô địch EURO lần đầu tiên năm 1960 và giành hạng Tư tại World Cup 1966, thành tích tốt nhất của đội bóng này ở đấu trường thế giới. Ngôi sao của đội khi ấy là một cái tên quá nổi tiếng: thủ môn Lev Yashin. “Nhện đen” cùng các đồng đội khi ấy được xem như thế hệ vàng của bóng đá Liên Xô và là những nhân chứng cho một thời kỳ “làm mưa làm gió” của Xô Viết trên toàn thế giới. Giai đoạn thành công tiếp theo đến dưới bàn tay của HLV huyền thoại Valeriy Lobanovskyi. Đó là tại EURO 1988, giải vô địch châu Âu cuối cùng có hiện diện của cái tên Liên Xô. Với Quả bóng vàng FIFA 1986 Igor Belanov trong đội hình, đội tuyển Đông Âu vào đến trận Chung kết và chỉ chịu thua Hà Lan của những Gullit và Van Basten năm đó. Yashin hay Belanov chỉ là những cầu thủ nổi bật trong cả một thế hệ tài năng của bóng đá Liên Xô. Họ cùng với huyền thoại Ukraine Oleg Blokhin chính là ba người Liên Xô duy nhất từng đoạt Quả bóng Vàng FIFA trong lịch sử.

tin tuc world cup
Đên nay, Lev Yashin vẫn là thủ môn duy nhất từng đoạt Quả bóng vàng FIFA

Tuy nhiên, chỉ những đấu trường được nêu là chưa đủ để nói về thành công của bóng đá Liên Xô, bởi với họ khi ấy thì Olympic mới là đấu trường danh giá nhất. Cũng năm 1988, tại Thế vận hội Seoul, đội tuyển Liên Xô lần thứ hai giành tấm HCV môn bóng đá nam. Đối thủ của họ ở Chung kết là Brazil, khi ấy trong đội hình có sự hiện diện của những Romario, Bebeto, Jorginho và Claudio Taffarel. Có thể thấy, chỉ vài năm trước khi tan rã, bóng đá Liên Xô vẫn đạt được những thành tựu đáng kể. Và hơn hết, ở đó họ vẫn có được những sự kế thừa.

…đến thực tại phũ phàng
Thế vận hội mùa hè 1988 cũng là lần cuối cùng giới bóng đá được chiêm ngưỡng một đội tuyển Liên Xô hùng mạnh đến thế. Ba năm sau, Liên bang Xô Viết chính thức tan rã thành 15 quốc gia ở Đông Âu và Trung Á ngày nay. Nga – quốc gia lớn nhất trở thành đại diện thay thế vị trí của Liên Xô trên chính trường, cũng như ở mọi lĩnh vực khác, kể cả thể thao. Đội tuyển bóng đá Liên Xô khi ấy đã vượt qua vòng loại EURO 1992 tại Thụy Điển và tham dự với tên gọi Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS). Từ sau giải đấu năm đó, đội được chuyển giao thành đội tuyển bóng đá quốc gia Nga cho đến ngày nay. Tuy kế thừa thành tựu và cả những danh hiệu của nền bóng đá Liên Xô, thế nhưng sau hơn hai thập kỷ xuất hiện, bóng đá Nga vẫn chưa đạt được thành tựu gì đáng kể. Tính luôn cả World Cup 2018 mà mình làm chủ nhà, họ chỉ góp mặt ở 4/7 kỳ World Cup. Đáng nói là ở cả 3 lần trước đó, Nga chưa bao giờ vượt qua vòng bảng. Thành tích tại đấu trường châu Âu có phần khá hơn khi đội tuyển Xứ sở bạch dương tham dự 5/6 lần. Nhưng họ cũng phải dừng bước ở vòng bảng đến 4/5 lần đó. Lần vào đến Bán kết năm 2008 chỉ được xem là thành tựu nhất thời với sự tỏa sáng của Roman Pavlyuchenko cùng Andrei Arshavin. Bởi ở kỳ World Cup sau đó hai năm, Nga bị loại ngay vòng play-off, và đối thủ chỉ là Slovenia.

tin tuc world cup
EURO 2008 là giải đấu lớn duy nhất Nga vượt qua vòng bảng thời hậu Liên Xô

Kỳ EURO 2016 tại Pháp mới đây thật sự là một nỗi nhục nhã. Nga không thể thắng trận nào, chỉ ghi 2 bàn và bị loại trong bảng đấu có Nga, Slovakia và Xứ Wales. Báo chí Nga nổi điên sau thất bại vỡ mặt 0-3 trước Xứ Wales, một quốc gia quá bé nhỏ nếu phải so với họ về diện tích cũng như dân số. HLV của Nga Leonid Slutsky khi đó phải thừa nhận rằng cả đội tuyển đều “như c*t”. Những chuyên gia đầu ngành về bóng đá bàn luận vì sao đội tuyển lại “như c*t” đến vậy. Thậm chí đã có những ý kiến đề nghị xóa sổ đội tuyển bóng đá Nga và thu được đến 850000 chữ ký. Đáng nói, chỉ vài ngày sau khi về nước, hai ngôi sao Pavel Mamaev và Alexander Kokorin bị bắt gặp “quẩy” mạt hạng tại một hộp đêm ở Monte Carlo, Monaco. Họ còn chi 250 nghìn euro cho 500 chai rượu Armand de Brignac. Vụ việc trên tất nhiên khiến những CĐV Nga nổi điên. Dù có thể nào đi nữa, họ cũng không thể chấp nhận những cầu thủ xem việc ăn chơi trác táng còn quan trọng hơn việc mang về vinh quang cho đất nước.

tin tuc world cup
Thất bại tại EURO 2016 khiến đội tuyển Nga phải nhận chỉ trích nặng nề

Giờ đây, khi chỉ còn hai tháng nữa là kỳ World Cup trên sân nhà đến ngày khai mạc, đội tuyển Nga vẫn được đánh giá là chẳng có cơ hội vô địch nào. Thậm chí cơ hội vượt qua vòng bảng của đội chủ nhà còn bị đe dọa khi Uruguay đượt đánh giá rất cao với bộ đôi Edinson Cavani và Luis Suarez. Trong khi đó, Ai Cập cũng không phải dạng vừa với đội hình gồm nhiều ngôi sao Ngoại hạng Anh, và đặc biệt là Mohamed Salah. Còn Nga, ngôi sao mà họ có thể kỳ vọng vào là ai? Rất tiếc, lỗi 502, chẳng ai cả. Kể từ sau thời Liên Xô, bóng đá Nga chẳng còn sản sinh ra được nhiều cầu thủ tài danh như trước. Ngôi sao đáng chú ý nhất của họ gần đây có lẽ là Andrei Arshavin. Tuy nhiên, cựu cầu thủ Arsenal không thể vươn tầm thành một ngôi sao và hiện đã trôi dạt đến tận Kazakhstan ở tuổi 36. Đội tuyển Nga hiện tại có một cái tên đáng chú ý là Alan Dzagoev. Nhưng những chấn thương đã khiến cựu cầu thủ CSKA Moscow mãi không thể thoát danh hiệu “thần đồng”.

tin tuc world cup
Alan Dzagoev từng được xem là thần đồng bóng đá Nga nhưng vẫn chưa thể đáp ứng được kỳ vọng

Lại nhớ về EURO 2016, nếu xét thứ hạng các đội theo thành tích thì Nga đứng thứ 23/24 đội. Họ chỉ hơn duy nhất một cái tên và đó là Ukraine, quốc gia từng đóng vai trò thứ hai ở Liên bang Xô Viết, chỉ sau Nga. Câu hỏi được đặt ra là, tại sao đội bóng của hai quốc gia “anh cả” tại Liên Xô cũ lại trở nên thảm hại như thế. Tại sao họ không thể sản sinh ra những Yashin, Blokhin hay Belanov khác?

Vậy đâu là câu trả lời?
Cần phải nói thêm một chút về vấn đề lịch sử. Liên bang Xô Viết tuy đến năm 1991 mới chính thức tan rã nhưng mầm mống của những suy yếu đã đến từ những năm 80. Khi đó, họ vừa phải chống thù trong lẫn giặc ngoài. “Thù trong” chính là những người không cùng tư tưởng, những chính sách sai lầm được đưa ra. Còn “giặc ngoài” là sự cô lập của Mỹ và phương Tây, những kẻ căm thù chủ nghĩa Cộng sản và chủ nghĩa xã hội. Sự sụp đổ dẫn đến là tất yếu, kéo theo sau nó là những hệ lụy về mọi mặt: kinh tế, chính trị, xã hội. Nước Nga phải gánh tất cả những khoảng nợ trước đó của Liên Xô. Xã hội bất ổn dẫn đến sản xuất bị đình trệ, kinh tế ngày càng suy kiệt và lâm vào khủng hoảng, vị thế của Nga trên chính trường cũng bị sụt giảm. Thủ tướng Anh khi đó là Magaret Thatcher từng phát biểu xanh rờn: “Nước Nga rồi sẽ trở thành vựa tài nguyên và cung cấp nhân lực cho phương Tây nên dân số chỉ cần khoảng 15 triệu người là đủ”. Đó là một thời kỳ thật sự gian khó về kinh tế của họ nên chẳng bất ngờ khi mọi mặt xã hội bị ảnh hưởng, trong đó có thể thao và bóng đá. Tiền đầu tư bị cắt giảm thì tất nhiên, nền bóng đá của Nga khi đó sẽ bị ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực. Tuy nhiên, đó chỉ là về tài chính, bởi sự tan rã của Liên Xô còn giáng một đòn nặng nề vào lực lượng của bóng đá Nga.

tin tuc world cup
Arshavin tỏa sáng với Nga tại EURO 2008 nhưng không thể vươn tầm thành siêu sao

Đội tuyển Liên Xô ngày xưa là một sự kết hợp bổ sung cho nhau đầy hoàn hảo của các nước thành viên. Họ có những tiền vệ “công nhân” và kỷ luật từ Nga, những tiền vệ sáng tạo từ Ukraine như Blokhin hay Belanov, những chân chạy cánh của Belarus và những hậu vệ từ Georgia như Revaz Dzodzuashvili hay Aleksandr Chivadze. Bên cạnh đó, tất nhiên không thể thiếu những đóng góp của Armenia, Azerbaijan, Estonia, Kazakhstan và những quốc gia thành viên khác. Từ đó, chúng ta có một đội tuyển Liên Xô thống nhất, là tập hợp của những cầu thủ giỏi nhất đến từ 15 nước thành viên và bổ sung cho nhau về phong cách thi đấu. Tất cả cùng tạo nên một đội tuyển Liên Xô đáng gờm. Chính việc mất đi sự “đa dạng” về lực lượng đã tạo nên một đội tuyển Nga cứng nhắc, vô hồn và chỉ toàn những công nhân đúng nghĩa như hiện nay.

tin tuc world cup
Những cầu thủ Ukraine như Blokhin mang lại sự sáng tạo cho đội tuyển Liên Xô

Một nguyên nhân khác được nhắc đến là khi giới “siêu giàu” của Nga vốn rất sộp và máu thể thao nhưng lại dành phần lớn sự quan tâm đến những câu lạc bộ nước ngoài. Roman Abramovich với Chelsea, Alisher Usmanov nắm một lượng lớn cổ phần Arsenal. Ngoài ra còn có Monaco, Brooklyn Nets (đội bóng rổ Mỹ), hay Schalke (được tập đoàn năng lượng Nga Gazprom tài trợ) là những cái tên tiêu biểu khác có liên quan đến người Nga. Tuy nhiên, sự quan tâm đến những đội bóng trong nước lại không tương xứng. Chỉ Spartak Moscow được tỷ phú Leonid Fedun tài trợ là không đủ. Cũng đừng quên tấm gương của Anzhi Makhachkala khi được tỷ phú Suleyman Kerimov mua lại đã từng gây tiếng vang khi ký hợp đồng với Eto’o hay Carlos. Tuy nhiên, Anzhi là đội bóng thuộc nước Cộng hòa Dagestan, nơi rất xem trọng nguồn gốc bản địa. Sau đó, họ không còn mua những ngôi sao lớn mà thay vào đó là đào tạo trẻ. Hệ quả là thành tích cứ đi xuống và đến thời điểm hiện tại, Kerimov không còn là chủ sở hữu của đội bóng. Trong đội hình Nga hiện tại, chỉ có Denis Cheryshev và Roman Neustadter là thi đấu ở nước ngoài. Tuy nhiên, cả hai cầu thủ trên đều rời nước Nga từ nhỏ và chưa bao giờ thi đấu cho một CLB Nga nào. Với việc gần như toàn bộ đội hình tuyển Nga đều thi đấu trong nước như thế, sự phát triển cũng như sự “va chạm” với những nền bóng đá khác không được đánh giá cao. Đó cũng là một nguyên nhân dẫn đến sự thụt lùi với thời đại của bóng đá Xứ sở bạch dương.

tin tuc world cup
Nga sẽ phải cố gắng rất nhiều nếu muốn tiến sâu tại World Cup trên sân nhà sắp tới

Được tổ chức World Cup 2018 có thể là một điều tích cực với họ. Nó sẽ giúp khơi gợi tinh thần dân tộc của quần chúng, rồi những sân vận động và những trang thiết bị tập luyện mới toanh cũng rất có lợi cho sự phát triển về lâu dài. Tuy nhiên, điều cốt lõi cho sự phát triển luôn là ở con người. Người Nga sẽ buộc phải hành động nếu muốn mang những hào quang từ thời Xô Viết trở lại. Nhưng đó là chuyện của tương lai, giờ đây khi mà World Cup 2018 đã tới gần, hãy cùng chờ xem đội tuyển Nga sẽ thể hiện ra sao? Vinh quang như Hàn Quốc 2002 hay ê chề như Nam Phi 2010, mọi điều sẽ rõ vào mùa hè tới!

VÂN BÌNH

Bình Luận FaceBook